Su kaçağı
nasıl
anlaşılır?

Su kaçağının en pahalı türü, gördüğünüz değil görmediğinizdir. Damlayan bir musluk can sıkar ama zarar vermez; şap altında haftalardır sızan bir birleşme noktası ise önce yalıtımı, sonra şapı, en sonunda alt kattaki komşunun tavanını bulur. Aradaki fark çoğu zaman birkaç yüz lira ile birkaç on bin lira arasındadır.

İyi haber şu: gizli kaçaklar tamamen sessiz değildir. Belirtileri okumayı bilirseniz, iş büyümeden yakalayabilirsiniz.

Gizli su kaçağının 7 belirtisi

• Fatura açıklanamayan şekilde arttı. Alışkanlığınız değişmediği hâlde su tüketiminiz iki üç ay içinde belirgin biçimde yükseldiyse, aradaki fark bir yere gidiyordur.
• Duvarda veya süpürgelikte nem lekesi var. Boyanın kabarması, sıvanın tozlanması ve süpürgeliğin şişmesi neredeyse her zaman arkadaki bir hattı işaret eder.
• Zeminin bir bölgesi sürekli soğuk ya da nemli. Temiz su hattı kaçırıyorsa zemin soğur; sıcak su ya da ısıtma hattı kaçırıyorsa tam tersine o bölge diğerlerinden ılık olur.
• Küf ve rutubet kokusu geçmiyor. Havalandırdığınız hâlde inatla dönen küf kokusu, kapalı bir hacimde sürekli su olduğunun işaretidir.
• Gece sessizliğinde duvardan ses geliyor. Hafif bir akış, tıslama veya damlama sesi — özellikle hiçbir musluk açık değilken duyuluyorsa ciddiye alın.
• Su basıncı düştü. Kaçak, musluğa ulaşması gereken suyun bir kısmını yolda kaybettirir.
• Kombi basıncı sürekli düşüyor. Haftada bir su takviyesi yapıyorsanız, ısıtma devrenizde bir yerde kaçak var demektir. Bu kaçak çoğu zaman şap altındadır.

Sayaç testi: 30 dakikada kesin sonuç

Yukarıdaki belirtiler şüphe uyandırır; sayaç testi ise neredeyse kesin sonuç verir. Uygulaması basittir:

1. Evdeki tüm muslukları kapatın. Çamaşır ve bulaşık makinesini durdurun, rezervuarların dolmasını bekleyin.
2. Su sayacınızı bulun ve en küçük göstergeyi (genelde kırmızı ibre veya yıldız şeklindeki çark) not alın. Fotoğrafını çekin.
3. Hiç su kullanmadan 30 dakika bekleyin.
4. Sayaca tekrar bakın. Değer değiştiyse ya da o küçük çark dönüyorsa, kapalı sistemde su akıyor demektir — yani kaçak var.

Sonucu daraltmak için testi bir kez de daire girişindeki ana vanayı kapatarak tekrarlayın. Vana kapalıyken sayaç duruyorsa kaçak daire içindedir. Vana kapalı olmasına rağmen sayaç dönmeye devam ediyorsa kaçak daire girişinden önceki hatta, yani bina kolonundadır — bu durumda mesele site yönetimini de ilgilendirir.

Kaçak varsa: kırmak şart mı?

Hayır. Vakaların büyük çoğunluğunda kaçağın yeri, hiçbir yeri kırmadan tespit edilebilir. İki yöntem kullanıyoruz:

Termal kamera

Sıcak su ve ısıtma hatlarındaki kaçaklar zeminde ya da duvarda ısı farkı yaratır. Termal kamera bu farkı görüntüye çevirir; hattın nereden geçtiği ve nerede ısındığı doğrudan ekranda görünür.

Akustik dinleme ve korelatör

Basınçlı bir borudan kaçan su, insan kulağının duymadığı bir frekansta ses üretir. Akustik dinleme cihazı bu sesi yüzeyden alır; korelatör ise hattın iki ucundan aynı sesi dinleyerek kaçağın kaç metre ötede olduğunu hesaplar. Doğru koşullarda hata payı yarım metrenin altındadır.

Yer kesinleştikten sonra yalnızca o noktadaki karo veya şap açılır. Onarım biter, açılan yer eski hâline getirilir ve hat basınç testinden geçirilerek teslim edilir.

Duvarı dinlemek, kırmaktan her zaman ucuzdur.

Ertelemek ne kadara mal olur?

Su kaçağı kendi kendine geçmez; sadece yayılır. İlk haftalarda basit bir birleşme onarımı olan iş, birkaç ay sonra ıslanan şapın sökülmesi, yalıtımın yenilenmesi ve seramiğin baştan döşenmesi hâline gelir. Alt komşuya zarar verildiğinde ise tabloya bir de onun tavan ve boya masrafı eklenir.

Şüpheniz varsa bekletmeyin. Keşif ücretsizdir — bakalım, ölçelim, sonucu size gösterelim.